پایگاه اطلاع رسانی سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور - معرفی دفاتر معاونت
معرفی دفاتر معاونت
 

از سال ۱۳۴۱ و در پی ملی شدن جنگل‌ها و مراتع کشور، توجه به جنگل‌های هیرکانی در شمال ایران افزایش یافت و هم اکنون ادارۀ این جنگل‌ها برعهدۀ معاونت امور جنگل سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور (مستقر در چالوس) و واحدهای تابع است و دو دفتر دارد:

 • دفتر جنگل‌داری و امور بهره‌برداری

 • دفتر جنگل‌کاری و پارک‌ها و ذخیره‌گاه‌های جنگلی
 

دفترجنگل کاری ، پارکها و ذخیره گاههای جنگلی

تاریخچه :

تشکیلات دفتر جنگل کاری ، پارکها و ذخیره گاههای جنگلی درتاریخچه منابع طبیعی کشور به سال 1321 مربوط می شود که مرحوم مهندس کریم ساعی دراین سال واحد های جنگل کاری وآزمایشگاه را دراداره کل جنگل ها واقه درمرکز تأسیس نمود. این واحد با عنوان یک مجموعه ستادی درمرکز عمل می نمود که بعدها تحت عنوان دفتر پارک ها ونهایتاٌ به دفتر جنگل کاری ، پارکها وذخیره گاههای جنگلی تغییرنام داده شدکه درحال حاضر ازسابقه 71 ساله برخوردار است . این دفتر با سال ها تجربه وبرخورداری از تخصص های لازم کارشناسی به عنوان یکی از دفاتر ستادی حوزه معاونت امورجنگل سازمان جنگل ها ، مراتع وآبخیز داری کشور مستقر درشهرستان چالوس می باشد ووظیفه ایجاد عزم ملی ، براحیای منابع طبیعی تجدید شونده وتوسعه پوشش گیاهی وارتقاء بخشیدن به فرهنگ عمومی و جلب مشارکت مردم دراین زمینه را داشته ودرچهار گروه تخصصی ذیل فعالیت می نماید:

گروههای چهارگانه دفتر:

1ـ گروه جنگلکاری   

2 ـ گروه تولید نهال               

 3 ـ گروه پارکها وذخیره گاههای جنگلی        

 4 ـ گروه تهیه وتوزیع بذورجنگلی ( مرکز بذر جنگلی خزر)

 

ـ گروه جنگل کاری :

ـ تهیه شرح خدمات ودستورالعمل جهت تهیه طرحهای جنگل کاری ، فضای سبز وزراعت چوب وتوسعه درخت کاری.

    ـ مطالعه و بررسی و برنامه ریزی در خصوص سرشت اکولوژیکی و ادافیکی گونه های مختلف پهن برگ و سوزنی برگ .

ـ هماهنگی و پیشنهاد طرحهای تحقیقاتی منطبق با اهداف جنگل کاری و ارائه راهکارهای مناسب جهت اجرای شیوه های مدرن جنگل کاری و کاشت گونه در نواحی مختلف .

ـ مطالعه و بررسی در خصوص انتخاب بهترین گونه های مناسب و سازگار با شرایط محیطی جهت کاشت در رویشگاههای مختلف و همچنین بذرگیری به منظور تولید نهال .

ـ مطالعه و بررسی تکنیک ها و روشهای گوناگون کاشت و همچنین انتخاب بهترین روش و زمان مناسب برای کاشت نهال در مناطق مختلف .

ـ برگزاری گردهمائی ، کلاس و کارگاههای آموزشی وتأمین نیروهای متخصص جهت تدریس در ارتباط با جنبه های مختلف جنگل کاری و ارائه آموزشهای مرتبط در این دوره ها .

ـ نظارت بر عرصه های مختلف جنگل کاری ، نظارت و کنترل و ارزشیابی موفقیت جنگل کاری ها سنواتی .

- مشارکت در گروه نظارت و ارزشیابی طرحها ونظارت بر روند اجرایی طرحهای جنگلداری ( بررسی تعهدات طرحهای جنگلداری).

- مشارکت درتهیه بیلان اقتصادی و تعیین ضریب بهره مالکانه طرحهای جنگلداری .

- مشارکت در کمیته های علمی و فنی واجرایی مؤسسات و مراکز دانشگاهی ، سمینارها ، همایش ها ، کمیسیونهای ملی وبین المللی .

- مطالعه و بررسی رویشگاههای گونه های مختلف و معرفی آنها جهت جمع آوری بذرو تولید نهال آنها در نهالستانهای جنگلی.

- پیشنهاد انجام طرحهای تحقیقاتی مرتبط در خصوص جنگل کاری ها به سازمانها و مؤسسات ذیربط

ـ هدایت و برنامه ریزی جهت جذب مشارکتهای مردمی در امر اجرای پروژه های مرتبط .

ـ همکاری با ستادهای برگزاری هفته منابع طبیعی ، روز جهانی محیط زیست و سایر ایام مرتبط با منابع طبیعی و محیط زیست .

ـ همکاری با دانشگاهها ، مؤسسات تحقیقاتی با هدف تبادل تجربیات در جهت به هنگام نمودن شیوه های اجرایی و همکاری با سازمانهای بین المللی حمایت کننده از پروژه های منابع طبیعی از طریق دفاتر ذیربط سازمان .

ـ همکاری با دفاتر و واحدهای ذیربط سازمان متبوع در جهت مدیریت صحیح منابع طبیعی کشور .

گروه تولید نهال :

 ـ تدوین و تنظیم  شرح خدمات و دستورالعمل های لازم جهت تهیه طرح و بهبود کیفی وضعیت نهالستانها .

ـ تعیین خط مشی لازم در مورد انتخاب بهترین و با صرفه ترین طرق ممکنه برا ی تولید و بازکاشت و پرورش نهالهای مورد نیازوارائه راهکارهای جدید فن آوری تولید نهال وندوین استانداردهای لازم برای انواع نهال  .

ـ بررسی و برآورد تعداد نهالهای مورد نیاز پروژه های جنگل کاری.

ـ همکاری با کمیسیون بین المللی وموسسات ومراکز آموزشی و پژوهشی وزارت جهاد کشاورزی وسایر وزارتخانه ها برای انجام امور تحقیقاتی .

ـ مطالعه و برنامه ریزی در خصوص روشهای رویانیدن بذر و تولید نهال های گونه های نادر جنگلی در نهالستانها .

ـ تأمین  نیروی متخصص برای تدریس در دوره های آموزشی ضمن خدمت در مراکز آموزشی تحت نظارت وزارت جهاد کشاورزی.

ـ نظارت و پیگیری امور نهالستان های واگذار شده به بخش خصوصی .

 ـ انتخاب محل ، مطالعه ، طراحی ، جهت احداث نهالستانهای جدید ( موقت و دائمی ) .

ـ همکاری با ستادها ی برگزاری هفته منابع طبیعی و روز ملی محیط زیست و سایر ایام مرتبط با منابع طبیعی و محیط زیست .

.

 گروه پارک و ذخیره گاه جنگلی :

ـ تهیه و تدوین استراتژی ایجاد پارکها و ذخائر جنگلی و تدوین وارائه شرح خدمات ودستورالعمل های لازم جهت تهیه طرحهای هادی پارکها وذخیره گاههای جنگلی.

ـ مطالعه و بررسی جهت طراحی و برنامه ریزی پارکهای جدید با انجام مطالعات کامل و جامع مطابق قوانین و مقررات و استانداردهای علمی و جهانی براساس خواسته های گردشگران داخلی وخارجی .

- نظارت در اجرای فعالیت های احداث ، تجهیز و نگهداری پارکهای جنگلی مطابق با کتابچه های طرح و نظارت و کنترل در اجرای کلیه امور پارکهاو ذخیره گاه ها و مقررات و آئین نامه های مصوب.

ـ مطالعه و بررسی و شناسائی عرصه های منابع طبیعی واجد گونه های ذخیره گاهی اعم از گونه های نادر ، مورد تهدید و یا در حال انقراض ومطالعه و بررسی گونه های ذخیره گاهی .

ـ مطالعه و بررسی ، تهیه و تدوین قوانین ، آئین نامه ها و دستورالعمل های لازم در رابطه با مدیریت پارکها و ذخیره گاههای جنگلی  ونحوه واگذاری پارکها وتفرجگاه های جنگلی به بخش خصوصی.

ـ همکاری با وزارتخانه ها ، سازمان ها و نهادهای مرتبط با امر حفاظت منابع طبیعی ، محیط زیست و گردشگری در سطح ملی و بین المللی .

ـ همکاری با سایر دفاتر ذیربط در خصوص ، نشانه گذاری و صدور پروانه قطع درختان خطرساز ، شکسته و افتاده در مناطق تفرجگاهی پارکهای جنگلی .

- ارزیابی عملکرد ادارات کل به لحاظ کیفی وکمی درخصوص نحوه مدیریت ونگهداری پارکها . ذخایرجنگلی .

گروه تهیه و توزیع بذور جنگلی ( مرکز بذر خزر )

ـ مطالعه و بررسی جهت ارتقاء کیفیت فیزیکی و فیزیولوژیکی بذر با بکارگیری روشها و وسایل مدرن جمع آوری ، عمل آوری و آزمایش بذر .

ـ مطالعه و بررسی جهت ارتقاء کیفیت ژنتیکی بذر با سلکسیون و پرورش منشاء بذر برتر .

ـ مطالعه و بررسی روشهای ازدیاد درختان مطلوب و انتخاب شده به روش جنسی و غیرجنسی با بکارگیری تکنیکهای پیوند و قلمه و کشت اندام ها و بافت های گیاه .

ـ نظارت بر احداث باغ بذر جنگلی برای گونه ها براساس اولویت با استفاده از نهالهای حاصل از بذر یا کلونال.

ـ پیشنهاد طرحهای تحقیقاتی مناسب و پیشنهاد دوره های آموزشی در ارتباط با منابع بذر .

ـ ارائه شیوه های مدرن و مناسب جهت تهیه بذر جنگلی به منظور افزایش موفقیت .

ـ نظارت و پیگیری در امر استحصال ، بوجاری و نگهداری بذورجنگلی در سردخانه مرکزوانجام آزمایشات مختلف جوانه زنی وتجزیه بذر براساس استانداردهای بین المللی.

ـ مطالعه فنولوژی گونه های بومی در نواحی رویشی مختلف .

ـ انجام آزمایشات متعدد تجزیه بذر مانند درجه خلوص ، درصد رطوبت ، قوه نامیه و ... در آزمایشگاه .

ـ تهیه نمونه براساس مقررات مؤسسه بین المللی آزمایش بذر .

ـ ثبت مشخصات بذور جنگلی در کارتها و دفاتر تعیین شده براساس استانداردهای موجود .

ـ نظارت بر کلیه امور مدیریت منابع بذر مانند محاوط بذر گیری ، باغ بذر و ... برنامه ریزی و نظارت در زمینه جمع آوری بذور جنگلی و صدور گواهی جمع آوری بذر .

- همکاری با موسسات وسازمان های ذیربط درخصوص تبادل بذر ونهال درسطح ملی وبین المللی .

- شناسایی وانتخاب محوطه های جمع آوری بذر.



 • دفتر [جنگل های خارج ازشمال - مستقر درتهران

 

شرح وظایف مرکز جنگلهای خارج از شمال

 

تاریخچه مرکز:

وجود جنگلهاي استانهای شمالی کشور(گیلان، مازندران وگلستان) ،توجه دست اندرکاران ومسئولین سازمان را طوری به خود جلب کرده بود،که جنگلهای خارج ازشما ل كه حدود 89 درصد از جنگلها و درختچه زارهای ايران را تشکیل می دادند ودر سطح 27 استان قرار داشتند درمقابل جنگلهای شمال، زیر ابری از بی توجهی پنهان مانده بود. همین امر باعث گردید تا مسولین و سیاست گذاران بخش جنگل به این نتيجه برسند كه براي سر و سامان دادن به جنگلهاي این نواحی( زاگرسي ، ايران - توراني ، ارسباراني ، خليج فارس -عماني ) و اعمال مدیریت اصولی بر جنگلهای مذکور باید دفتري مستقل تشكيل گردد . درهمین راستا دفتر جنگلهای خارج از شمال در نیمه اول سال 1377تشکیل گردید. متعاقب آن در سال 1378 چارت تشكيلاتي اين دفتر با 29 پست سازماني به همین نام به تصویب رسید. سپس در سال 1385 دفتر مذکور به دفتر امور منابع جنگلی تغییر نام یافت. در اواخر سال 1392 با تغییراتی که در چارت تشکیلاتی سازمان ایجاد گردید،سبب شد تا این دفتر به مرکز جنگل های خارج از شمال تغییر نام پیدا کند و در حال حاضر با این نام در حال پیگیری راهبردهای مورد نظر می باشد. 

در راهبرد مرکز معيارها و شاخص هاي جنگلداري پايدار و پياده كردن اين معيارها با عنايت به شرايط اكولوژيكي نواحي رويشي (زاگرسي ، ارسباراني ، ايران - توراني و خليج فارس- عماني)، تهيه برنامه مدیریت جنگل و پيگيري اهداف بلند مدت، همكاريهاي فرابخشي ، توسعه مشاركتهاي مردمي، جوامع محلی و بهره برداران عرفي در عرصه هاي جنگلي ، راهكارهاي مناسب حذف عوامل ناپايداري جنگل و شيوه هاي مناسب رسيدن به پايداري جنگل، توسعه جنگل، زراعت چوب، ساماندهی بهره برداری از تولیدات غیر چوبی جنگلی تبیین شده است.

 

 

 

 

گروههای چهارگانه مرکز:

1-    گروه جنگلداري

2-   گروه جنگلكاري و پاركهای جنگلی

3- گروه نظارت و ارزیابی

4- گروه زراعت چوب و تولیدات غیرچوبی جنگلی

 

- وظايف گروه جنگلداري :

1- برنامه ريزي و سياستگذاري براي عرصه هاي جنگلهاي طبيعي

2- تهيه بخشنامه هاي اجرایی لازم برای طرحهاي مديريت منابع جنگلي از قبیل : طرحهاي جنگلداری چند منظوره ،مدیریت منابع جنگلی ، ذخیره گاه های جنگلی و ...وابلاغ به ادارات كل براي اجرا

3- هماهنگي با ساير گروه هاي مرکز و مديريت مرکز و ارتباط با مجامع علمي ، دانشگاهي به منظور دستيابي به آخرين يافته هاي علمي

4- تعيين راهبرد ها و سیاست های اجرایی برای جنگلهاي طبيعي با تاج پوشش درختي بالاتر از 5% به تفکیک نواحی رویشی

5- اعمال نظارت و هدایت فنی در خصوص فعالیت های محوله

6- انجام برنامه ریزی اجرایی در چارچوب برنامه های توسعه پنجساله و طرح های مدیریت جنگل

7- تهیه شرح خدمات و دستورالعمل های فنی اجرایی جهت ابلاغ به استان های خارج از شمال

 

 

 

 

 

 

وظايف گروه جنگلكاري و پاركهای جنگلی :

1-تهیه و تدوین دستورالعمل های فنی اجرایی، شرح خدمات و بخشنامه های لازم در خصوص جنگلکاری ها ، مدیریت بهره وری پارک ها و نهالستان های جنگلی و فضای سبز و ابلاغ آن به ادارات کل جهت اجراء

2-پیگیری سیاست های اجرائی پروژه های جنگلکاری ، توسعه فضای سبز ، توسعه جنگل ، تولید نهال و نهالستان های جنگلی ، پارک های جنگلی طبیعی و دست کاشت و مدیریت بهره وری امور مربوط به آن

 

 

 

3-نظارت بر حسن اجرای کلیه طرحها و پروژه های فعالیت های صدرالذکر در چهارچوب دستورالعمل های نظارت و ارزیابی مرکز در استانهای کشور

4-بررسی مسائل و مشکلات فنی و اجرایی طرحها و پروژه های مرتبط با جنگلکاری ، توسعه جنگل ، توسعه فضای سبز ، تولید نهال و نهالستان های جنگلی ، پارک های جنگلی طبیعی و دست کاشت در استانها و ارائه پیشنهادات و راهکارهای کاربردی جهت حل مشکلات به وجود آمده در روند اجرایی پروژه ها

5-پیگیری در زمینه روش های مطلوب کاشت در مناطق خشک و نیمه خشک ، روشهای استحصال آب در مناطق مختلف مستعد جنگلکاری و روشهای تولید نهال در مناطق مختلف خارج از شمال کشور

6-تهیه شناسنامه پارک های جنگلی طبیعی و دست کاشت ، نهالستان ها ، جنگلکاری ها و توسعه جنگل و فضای سبز در سطح مناطق خارج از شمال کشور

7-تهیه و تنظیم گزارشات مورد نیاز در زمینه های فنی و عملکردی ( مالی و فیزیکی)

 

 

8-پیگیری اجرای مفاد قانونی مرتبط با فعالیت های گروه در قانون افزایش بهره وری کشاورزی منابع طبیعی از جمله مواد 8.13و 15 و ... برنامه پنجم توسعه از جمله بند ج ماده 147 . بند ج ماده 148 ومواد 215 و 216 و ماده 3 قانون حفاظت و بهره برداری از جنگلها و مراتع کشور

 

وظايف گروه نظارت و ارزیابی :

1-پیگیری و هدایت امور نظارت بر فعالیت ها و پروژه های اجرائی مرکز

2-ارزیابی اجرای فعالیت ها و پروژه های مرکز و تعیین نقاط ضعف و قوت موجود

3-جمعبندی و تجزیه و تحلیل گزارشات نظارتی گروه ها در مقاطع 6ماهه و یکساله و ارائه به مراجع ذیربط

4-برنامه ریزی به موقع جهت تهیه گزارش عملکرد طرح های ملی و استانی در مقاطع سه ماهه و ارسال به دفتر برنامه ریزی و بودجه

5-همکاری با دفتر برنامه ریزی و بودجه در خصوص تنظیم موافقتنامه های ملی

6-ارائه طریق و هدایت استانها در خصوص چگونگی تنظیم موافقتنامه های استانی

7-تهیه و تدوین برنامه های کوتاه مدت ، میان مدت و بلند مدت مرکز با همکاری سایر گروه ها

8-تهیه و تدوین دستورالعمل های بودجه ، نظارتی ، ارزیابی و آماری

9-تهیه و تدوین شاخص های توزیع اعتباری طرح های ملی و استانی با همکاری سایر گروه ها

10-پیگیری جذب اعتبارات تبصره ها و تسهیلات بانکی به منظور جلب مشارکت مردم

 11-پیگیری اخذ تخصیص طرح های ملی از طریق دفتر برنامه ریزی و بودجه

12-برنامه ریزی برای ایجاد بانک اطلاعات مرکز

 

 

وظايف گرووه زراعت چوب و تولیدات غیرچوبی جنگلی:

1- برنامه ريزي و سياستگزاري توسعه زراعت چوب و تولیدات غیر چوبی جنگلی

2- تعيين استراتژي زراعت چوب و تولیدات غیر چوبی جنگلی

3- تهيه شرح خدمات، دستورالعملهای فنی - اجرایی و بخشنامه هاي مورد نياز و ابلاغ آن به ادارات کل جهت اجراء

4- نظارت مستمر بر عملكرد طرحها و پروژه هاي ملي و استاني مرتبط با گروه و هدايت فني آنها

5- هماهنگي وهمکاری با ساير گروههاي مرکز و حوزه معاونت امور جنگل و سایردفاتر مرتبط

6- ارتباط با مجامع دانشگاهي و مؤسسات تحقيقاتي و پژوهشي به منظور دستيابي به آخرين يافته هاي علمي و استفاده از آنها

7- هماهنگي و ارتباط لازم با بانک عامل برای تسهیل در پرداخت تسهیلات بانکی

8- تهیه وتدوین اهداف کمی طرحها در برنامه های توسعه زراعت چوب و تولیدات غیر چوبی جنگلی

9- پیگیری مصوبات هیئت محترم دولت وتکالیف قانونی در ارتباط با توسعه زراعت چوب و گیاهان دارویی صنعتی

10-                    برنامه ریزی برای ایجاد بانک اطلاعات در گروه

11-                    تهیه و تنظیم گزارشات مورد نیاز در زمینه های فنی و عملکردی ( مالی و فیزیکی)

 

چاپ | ارسال به ديگران  |