پایگاه اطلاع رسانی سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور - توس منطقه اولارسیاه بیشه - دفتر جنگلکاری وپارکهای جنگلی
بازدید : 1442 20 آبان 1391 ساعت 10:25 شماره :21006

توس منطقه اولارسیاه بیشه - دفتر جنگلکاری وپارکهای جنگلی

 

ذخیره گاه توس اولارسیاه بیشه

مقدمه :

      کاهش وانقراض گونه های گیاهی و جانوری در شرایط فعلی زنگ خطری است که محیط زیست رادر کره زمین با چالش جدی مواجه نموده است. روند رو به رشد آن متأسفانه خارج از روند طبیعی بوده که عمدتاً منشأ انسانی دارد. حفاظت و حمایت از تنوع زیستی (فون و فلور) به لحاظ اثرگذاری مستقیم در زندگی انسان ها یکی از برنامه های بسیار مهم سازمان های بین المللی و ملی هر کشور       می باشد.

نقش انسان در این ارتباط بویژه درک عوارض سوء ناشی از کاهش تنوع زیستی بسیار تعیین کننده بوده و برای حفظ گونه ها و اکوسیستم های متنوع می توان با استفاده از مکانیزم های مختلف اقدامات مؤثری را به انجام برساند و برای جلوگیری از اثرات سوء ناشی از انقراض گونه ها بایستی یک برنامه مدون ، کوتاه مدت و بصورت ضربتی نسبت به حفظ،احیاء وحراست ازگونه ها و اکوسیستم های حساس ، در بحران انقراض و درحال انقراض ، اقدامات شایسته ای را به عمل آورد. تعداد 4/1 میلیون گونه در روند انقراض قرار دارند که ممکن است در چند دهه آینده از بین بروند. لذا باید این گونه ها شناسائی و مورد حمایت قرار گیرند.

- اهداف ذخیره گاه های جنگلی : 

 - حفظ و احیاء گونه های گیاهی در سطوح کوچک برای گونه های با دامنه پراکنش محدود.

 - حفظ و احیاء تنوع زیستی ( فون و فلور ) برای گونه هایی که دامنه پراکنش وسیع تری دارند .

 - حفظ و ثبات بیوسفر در کره مسکون .

 - حفظ گونه ها و رویشگاه های طبیعی برای گونه های گیاهی .

توس :  

    جنس توس دارای 40 گونه از درختان و درختچه های پهن برگ خزان کننده را شامل می شوند که متعلق به دوره پالئوسن بوده و در نواحی سرد نیمکره شمالی وهم چنین درحد نهائی رویشگاه های کوهستانی دیده می شوند. ازجنس توس فقط یک گونه بانام علمی . Betula pendula  از خانواده   Betulaceae درایران وجود دارد.این گیاه یک پایه ولی گل های آن به صورت شاتون نر و ماده جدا از یکدیگر می باشند. گل های نر در اواخر تابستان و یا اوایل پاییز ظاهر گشته و در طول زمستان برهنه هستند. و در بهار سال بعد شکفته می شوند. شاتون های ماده به صورت مخروط به همراه برگ در بهار ظاهر می گردند بذر بصورت دانه کوچک بالدار می باشد که بعد از خزان برگ شروع به ریزش         می نماید. برگ ها مثلثی تا لوزی شکل نوک تیز هر کدام  5/7- 5/2 سانتیمتر طول دارند. رنگ تنه درختان جوان سفید تا خاکستری روشن و درختان کهنسال خاکستری تیره ودارای خزان بسیار زیبا می باشند.ارتفاع درختان 25- 12 متر و قطر آن 60- 30سانتیمتر می باشد.

درخت تو س در فصل خزان

 

برگ و میوه درخت توس

 

 

 

گسترش گاه جهانی توس: 

 

     توس درعرض های با لا در نیمکره شمالی ، اروپا ،سیبری تاژاپن و ارتفاعات کوهستانی آسیای غربی و شمالی ، مانندایران ،ارمنستان و قفقازگسترش دارد.

 

رویشگاه های ایران :

 

      در ایران بصورت بیشه های کم وسعت درمناطق کوهستانی ( حدود 00 27 متر از سطح دریا ) در طالقان ، دره شهرستانک  جاده چالوس ، دره تالار در منطقه فریم ، دره اشترک ، دره لار ومنطقه اولار سیاه بیشه چالوس وآذربایجان غربی  گسترش دارد. 

 

معرفی ذخیره گاه توس اولار کندوان چالوس :

 

       این ذخیره گاه علاوه بر گونه توس دارای گونه های باارزش دیگر مانند افرا سفید کرکو،افراکرکو، تیس ، بارانک ،دیوآلبالو و ..... همراه است که می تواند در مجموع یک ذخیره گاه ژنتیک ایده ال و با ارزش برای گونه های کوهستانی باشد. راه دسترسی آن جاده چالوس به تهران تا تأسیسات سد سیا ه بیشه ، جاده دسترسی به معدن سد سیاه بیشه در ضلع غربی تأسیسات تا محل چشمه سوته موزی با خودرو و سپس طی طریق از مسیر مالرو بصورت پیاده و یا با استفاده از چهار پا به سمت چشمه گندم برنجک و منطقه اولار دسترسی پیدا نمود.

 

نمایی ازذخیره گاه توس اولار

مشخصات ذخیره گاه توس اولار :

 

       این ذخیره گاه در ارتفاعات کوهستانی و صعب العبور در حوزه روستائی سیاه بیشه کندوان بخش مرزن آباد ،دهستان کوهستان ، شهرستان چالوس و استان مازندران به مختصات عرض جغرافیائی  4008720  تا   4015415 و طول 517000 تا 522115 درسیستم U.T.M قرار دارد.مساحت ذخیره گاه درحدود84/128 هکتارو مساحت هسته مرکزی آن درحدود 96/30 هکتار،ارتفاع ازسطح دریا حداقل2350 وحداکثر3075 مترودرحدود70درصدعرصه دارای شیب بیش از 45درصدوجهت دامنه آن غربی ،جنوب غربی وشمال غربی می باشد.

 

 

تصویر ذخیره گاه توس اولار  منطقه سیاه بیشه کندوان چالوس


 پوشش گیاهی محدوده ذخیره گاه توس اولارسیاه بیشه:

 

پوشش درختی و درختچه ای :

پیرو

Juniperus communis

15

توس

Betula pendula

1

مای مرز

j. Sabina

16

بلوط اوری

Quercus macranthera

2

نسترن

Rosa sp

17

گلابی وحشی

Pyrus boissieriana

3

زرشک

Berberis spp

18

ون

Fraxinus excelsior

4

لور

Carpinus orientalis

19

تیس

Sorbus aucuparia

5

گوجه ( آلوچه )

Prunus sp

20

سفید کرکو

Acer hyrcanum

6

بارانک

Sorbus torminalis

21

کرکو(کهوک)

Acer monspessulanum

Sub sbibvicum

7

دیوآلبالو

Sorbus Persicum

22

کرب

Acer campestre

8

ال اسبی

Evonymus latifolia

23

گیلاس

Cerasus avium

9

فک

Salix alba

24

زالزالک

Cratagus spp

10

سیب

Malus orientalis

25

ازگیل

Mespilus germanica

11

ارس

Juniperus Polycarpus

26

سفیدال

Euonymus velutina

12

هفت کول

Viburnum lantana

27

شن

Lonicera sp

13

شیرخشت

Cotaneastr spp

14

 

درصد و تعداد گونه های موجود در ذخیره گاه توس ( پلات های برداشت شده )

توس

بلوط اوری

افرا سفید کرکو

افراکرب

سایر گونه ها

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

تعداد

درصد

630

2/14

2546

2/57

620

9/13

200

5/4

453

2/10

                           

 

                                                                                                               

گونه سفید کرکو                                              گونه تیس

 

حیات وحش ذخیره گاه توس اولار :

 پستانداران :

نام فارسی

نام علمی

ردیف

نام فارسی

نام علمی

ردیف

گورکن

Meles meles   

6

کل و بز

Capra aegagrus

1

مرال

Cervus elaphus

7

خرس قهوه ای

Ursus arctos

2

موش حفار

Talpa caeca

8

گراز

Sus scrofa

3

روباه معمولی

Vulpes Vulpes

9

گرگ

Canis lupus

4

خرگوش

Lepus capensis

10

پلنگ

Panthera pardus

5

 

خزندگان :

نام فارسی

نام علمی

ردیف

نام فارسی

نام علمی

ردیف

مارمولک سه خط

 (لاسترای شکم بند )

Lacerta media media

4

افعی البرزی

Vipera lebetina

1

افعی قفقازی

Agkistroden halys

2

مارمولک معمولی

Ophisops elegans

3

 

پرندگان :

نام فارسی

نام علمی

ردیف

نام فارسی

نام علمی

ردیف

چچک کوهی

Oemanthe oenanthe

13

کبک دری

Tetvaogallus caspius

1

هما

Gypaetus barbatus

14

کبک (معمولی  )

Alecteris chukar

2

جغد

Strix aluco

15

کبوتر جنگلی

Colmba palumbus

3

سبز قبا

Covacias garrulus

16

غراب

Corvus corax

4

چکاوک

Calandrella rufescena

17

کلاغ زاغی

Pica pica

5

پشت خاکی

Anthus campestris

18

کلاغ معمولی

Corvus corone

6

دال

Gyps fulvus

19

دارکوب

Dendrocopos medius

7

قرقی

Accipiter nisus

20

زنبورخوار

Merops apiaster

8

عقاب

Hieroaetus fasciatus

21

هدهد

Upupa epops

9

توکای سیاه

Turdus merula

22

سنگ چشم خاکستری

Lanius minor

10

کمر گلی

Carpodagus erythrinus

23

پری شاهرخ

Oriolus oriolus

11

دم جنبانک

Motacilla alba

12

 

 

 


کلاسه بندی ذخیره گاه توس :

 

        گونه توس در ناحیه رویشی هیرکانی دارای پراکنش محدود می باشد ، بنابراین در این ناحیه رویشی به لحاظ ذخیره گاهی مورد توجه قرارگرفته است .این رویشگاه به علت دخالت انسان از حالت طبیعی خارج شده و عملاً بصورت شاخه زاد و از لحاظ کمی و کیفی ، تراکم ، میزان تاج پوشش و وضعیت تجدید حیات و سایر فاکتورهای مربوطه در حد نامطلوب قرار داشته و پروسه پسرونده ای را طی می نماید. بنابراین از بابت کمی وکیفی ، گونه در معرض خطر انقراض و از بابت محدودیت پراکنش جزء گونه های کمیاب در ایران محسوب می گردد.

 

برنامه ریزی و مدیریت :  

       حفظ و حراست از هسته مرکزی در واقع اصلی ترین برنامه مدیریت این ذخیره گاه  می باشد لذا آگهی قرق برای کل عرصه ، حصارکشی و کمک به زادآوری ( تجدید حیات ) با ایجاد خراش سطحی در دستورکار می باشد.

 

دفتر جنگلکاری و پارکهای جنگلی

              مهر سال1391

 | 
نام و نام خانوادگی :  
پست الکترونیک :  
متن پیام :