پایگاه اطلاع رسانی سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور - مروری برآماربرداري دوره اي از جنگل هاي شمال كشور دفتر فنی جنگلداری
بازدید : 1284 15 آذر 1389 ساعت 9:46 شماره :11396

مروری برآماربرداري دوره اي از جنگل هاي شمال كشور دفتر فنی جنگلداری

     به طور كلي  دولت ايران تا اواخر قرن نوزدهم توجهي به مديريت وحفاظت برجنگلها نداشته است . براي اولين بار درسال 1297 دستور تفكيك جنگلها ي دولتي از جنگلهاي اربابي صادر كه به دليل دشواري عمليات صحرايي وكمبود امكانات محقق نشده است.

  درسال 1299 يك سازمان ابتدايي توسط وزارت فلاحت وعامه براي جنگلهاي شمال كشور به وجود آمده كه وظيفه ان انتزاع جنگلهاي خالصه از جنگلهاي شخصي بوده است . درسال 1303 اولين تشكيلات جنگلباني درايران در مناطق مركزي گيلان ، مازندران وگرگان بنياد گذاشته كه به واقع آغاز وزمينه عيني وعملي حفاظت ومديريت بر جنگلهاي  شمال كشور از طريق مطالعه ، تدوين وتصويب قوانين ومقررات ، شكل گيري وتوسعه تشكيلات  حفاظتي  تهيه واجراي طرحها بوده است . همانطوريكه مي دانيم مطالعات براي اعمال مديريت علمي وفني بركليه منابع از جمله جنگلها ارفازهاي شناسايي ، توجيهي ، تفضيلي ، اجرايي برخوردار است كه حدود وثغور ، حجم ، واحدكارمقياس وهدف هر يك ازفازهاي مذكور متفاوت  خواهد  بود به طوريكه درفازشناسايي مطالعه كلان به منظورشناسايي ساختار اكولوژيكي واقتصادي ، وضعيت كمي وكيفي منابع وعناصر موجود در اكوسيستم جنگل ، بررسي روند تغييرات كمي وكيفي اين منابع باشد. اين فاز مطالعاتي درمقياس اقليم رويشي ، با يك منطقه خاصي انجام وهدف تعيين استراتژي براي مديريت كلان برمنابع ازطريق شناخت پتانسيلها ، ظرفيت ها ، موانع ومحدوديتهاي موجود مي باشد با آغاز فعاليت تشكيلات متولي برجنگلها ، شناسايي وارزيابي خصيصه وويژگي اكولوزيكي واقتصادي چنگلها به ويژه  وضعيت كمي ( حدود وثغور ووسعت ) ووضعيت كيفي ( ساختار كيفي جنگلها) مورد توجه مسؤلين  بوده است و صرف نظر از مطالعات انفرادي وموردي كه توسط اساتيد و كارشناسان دراوان فعاليت تشكيلات جنگلباني مانند مطالعه وانتشار نشريه اي موسوم به شمه اي درباره جنگلهاي ايران كه استاد  فقيد دكتر كريم ساعي درسال1321 انجام گرفته ، مطالعات شناسايي جنگلهاي شمال كشور ازابعاد كمي  وكيفي به شرح زير بوده است.

 

مطالعات كمي :

1-  عكسبرداري ازجنگلهاي شمال كشور وتهيه نقشه پلانيمتريك به مقياس 000/1:50 درسال 1334 وتعيين وسعت جنگلها به ميزان 2088559 هكتار توسط بنگاه جنگلها.

2-  عكسبرداري ازجنگلهاي شمال كشور وتهيه نقشه توپوگرافيك به مقياس 1:25000 درسال 1346 توسط دفتر مهندسي  سازمان وتعيين مساحت  جنگلهاي شمال كشور به ميزان 1989458 هكتار.

3-  عكسبرداري ازجنگلهاي شمال كشور وتهيه نقشه توپوگرافيك به مقياس  1:25000 درسال 1373 وتعيين وسعت جنگلهاي شمال كشور به ميزان 1847886 هكتار توسط دفترمهندسي جنگل ومرتع.

4-   عكسبرداري از جنگلهاي شمال كشور درسال 1383 توسط دفتر مهندسي جنگل كه نقشجات رقومي به مقياس 1:25000 وتعيين وسعت اين جنگلها به مساحت 494/939/1 هكتار محاسبه گرديد.

 

   مطالعات كيفي :

1-  نخستين مطالعه درسال 1337 توسط يك شركت آمريكايي به سرپرستي دكتر راجرز وبا همكاري كارشناسان ايراني آغازشد. اين گروه جنگلهاي شمال كشور را ( به استثناي شمال تالش ) به 18 واحد تقسيم وبا اندازه گيري 753 قطعه نمونه زميني ( هرقطعه نمونه به مساحت 1000 مترمربع ) و8310 قطعه نمونه روي عكس هوايي نتايج حاصل از ساختار كيفي را به سطح كل جنگلها تعميم داده اند.

2-  دومين مطالعه درسال 1352 باتلاش دكتر ويليام وهمكاري كارشناسان ايراني انجام گرفت . روش كار اين گروه متكي به برداشت مجدد پلاتهاي ثابت دوره قبل (1337)  استفاده از روش  3pبوده كه عليرغم انجام مطالعات ميداني اطلاعات ماءخوذه انتظار نيافت تنها درسال 1356 آقاي جيمزاسكات همكار اين پروژه  گزارشي از اين مطالعه مشتمل بر 32 صفحه به دفتر مهندسي ارائه نموده است

3-    سومين مطالعه درسال1353 توسط شركت ياكوپري وهمكاري كارشناسان ايراني انجام گرفت  محدوده مطالعه از آستارا تاگليداغي را پوشش ميداد ولي  عمليات آماربرداري محدود به جنگلهاي شرق  پلي رود بوده است . دراين دوره  كل منطقه به 576 بلوك(5 ×5) كيلومتر تقسيم شد واز اين تعداد 158 بلوك بطور تصادفي انتخاب ودرهربلوك ار250 پلات كه بر روي 5 لاين قرار گرفت دولاين انتخاب و هشت پلات بر روي دولاين برداشت شد. به عبارت ديگر تعداد كل پلاتهاي برداشت شده 1264 قطعه نمونه غير ثابت بود.

4-  چهارمين مطالعه درسال 1364 ازجانب دفتر فني جنگلداري تحت عنوانطرح جامع مقدماتي  جنگلهاي شمال كشور مشتمل بر آماربرداري از تعداد 15000 قطعه نمونه زميني غير ثابت ( وسعت هرقطعه نمونه 1000 مترمربع بر روي شبكه250×5000 مترومطالعات اجتماعي واقتصادي بطور صد درصد( سرشماري) ومطالعات پايه شامل هوا واقليم ، زمين شناسي وخاكشناسي بوده  كه نتايج مطالعات مشتمل بر 103 حوزه آبخيز درسال1369 انتشار يافته است .

5-  پنجمين مطالعه در سال 1375 توسط دفتر فني جنگلداري آغاز ونتايج آن متكي بر اندازه گيري حدود5000 قطعه نمونه ( وسعت هرقطعه نمونه 1000 مترمربع ) ثابت درشبكه اي به ابعاد 1000×5000 متر بودهبطورسيستماتيك بر روي شبكه UTMطراحي شد ليكن دسترسي به قطعات نمونه با استفاده از قطب نماي سنتو ، ارتفاع سنج وپيمايش بر روي خطوط  شبكه به وسيله طناب 25 متري با تصحيح شيب انجام پذيرفته است . دراين دوره اطلاعات متنوعي گرد آوري شده كه علاوه بر درختان سرپا بررسي اندازه گيري درختان افتاده را نيز شامل مي شود.

6-   مطالعه اخير كه به واقع ششمين مطالعه ادواري موسوم به زير پروژه ارزيابي كيفي جنگلهاي شمال كشور درقالب پروژه تهيه وتجديد نظر طرح هاي جنگلداري ازطرح جامع صيانت از جنگلهاي شمال كشور مي باشد .مقرربود كه درسال 1384 به ترتيب دراستانهاي مازندران (ساري) وگلستان ودرسال 1385 استانهاي گيلان و مازندران (نوشهر) انجام گيرد كه به دليل مضايق اعتباري  وكمبود امكانات تعهد سال1384 بعهده تعويق افتاده ودرسال جاري اين مطالعات براي كل جنگل هاي كشور با تكميل وتدوين دستورالعمل دربخشهاي سه گانه مباني شبكه بندي ، راهنماي تكميل فرم آماربرداري (نمونه برداري)، تجزيه وتحليل داده هاي صحرايي

 

 

 

 

 

 برگزاري كارگاه آموزشي توسط كارشناسان ارشد دفترفني جنگلداري ، انتخاب مشاورين درچارچوب ضوابط موضوع آيين نامه ارجاع كار به مشاورين ازجانب ادارات كل منابع طبيعي چهارگانه شمال كشور ازكارشناسان دردفتر فني جنگلداري وكارشناسان ناظردرادارات كل به اتمام رسيده ونتايج اوليه آن استخراج وكتابچه كامل درشرف تدوين مي باشد.

 

 | 
نام و نام خانوادگی :  
پست الکترونیک :  
متن پیام :