پایگاه اطلاع رسانی سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور - خصوصیات کلی تیپهای اصلی خاک جنگلهیا شمال کشور ابراهیم یوسفی بار فروشی کارشناس خاک دفتر جنگلداری
بازدید : 1351 1 آذر 1389 ساعت 8:41 شماره :11189

خصوصیات کلی تیپهای اصلی خاک جنگلهیا شمال کشور ابراهیم یوسفی بار فروشی کارشناس خاک دفتر جنگلداری

مقدمه :

        از آنجائیکه توده جنگلی بوسیله خاک حمایت میگردد و مواد غذائی و آب و در اختیار آنها قرار میدهد شناسائی تیپ خاک تعیین قابلیت و استعداد آنها اولین گام برای اعمال مدیریت به شمار میرود خوشبختانه در کلیه طرحهای منابع طبیعی شمال کشور ( تهیه طرح = تجدید نظر طرح جنگلداری
غیر چوبی
مطالعات حوضه های آبخیز = نهالکاری در اراضی مخروبه جنگلی = مطالعه خاک صورت گرفته که اثر مثبت آن در موفقیت طرحهای ذکر شده محرز گردیده است.

تیپ بندی خاکهای جنگلی شمال کشور به دو روش صورت می گیرد.

الف ) بر اساس نوع سنگهای مادری ( اسیدی قلیائی )

ب)- بر اساس شیب عمومی اراضی جنگلی

علت در نظر گرفتن نوع سنگ مادری در شناسایی و تفکیک تیپهای مختلف خاک در جنگلهای شمال کشور تشکیل و تکامل در منطقه بوده و از جائی حمل نگردیده است. بنابراین قبل از مطالعه خاک در طرحهای جنگلداری شمال کشور شناخت نوع سنگهای سطحی یکی از رکن های اساسی محسوب میگردد چون در فاکتورهای مطالعاتی که در برنامه ریزی جنگل نقش اساسی ایفاد میکنند مانند اسیدیته ( PH ) = بافت خاک و نفوذ پذیری آب در آن = عمق مؤثر خاک و ریشه دوانی تأثیر به سزائی دارد.

الف)- انواع تیپهای خاک بر اساس تنوع سنگ مادری اسیدی قلیائی

الف)- روند تکامل خاک بر اساس مواد مادری اسیدی ( ماسه سنگ = سیلستون شیل ذغالی = سنگهای آذرین = شیست و... ) آهک در تشکیلات آنها وجود ندارد.

1-   خاک قهوه ای جوان

2-   تکامل نیافته رانکر

3-   قهوه ای جنگل با PH اسیدی

4-   قهوه ای شسته شده با افق آرژیلیک

5-   زرد و قرمز و پدزولیک

خصوصیات پروفیل تیپهای نامبرده بالا به شرح زیر میباشد.

قهوه ای جوان : 1- حداکثرعمق cm 20 15 بیرون زدگی و دیواره سنگی زیاد تیپ پروفیلی  PH –AC خاک اسیدی بافت سبک نفوذ پذیری آب سریع .

2- تکامل نیافته رانکر- حداکثر عمق  cm 50 45 بیرون زدگی سنگی کم تا متوسط تیپ پروفیلی A ( B)C PHاسیدی بافت سنک تا متوسط = نفوذ پذیری آب خوب .

3- قهوه ای جنگلی با PH اسیدی حداکثر عمق cm 75 70 بیرون زدگی کم سنگی = تیپ پروفیلی ABC = PH اسیدی بافت متوسط تا کمی سنگین = نفوذ پذیری آب خوب

4- قهوه ای شسته شده با افق آرژیلیک = حداکثر عمق یک متر = بدون بیرون زدگی سنگ تیپ پروفیلی PH –ABC اسیدی بافت متوسط تا سنگین نفوذ پذیری خوب تا ضعیف

5- زرد و قرمز پدزولیک = حداکثر عمق بیش از یک متر بدون بیرون زدگی سنگی تیپ پروفیلی ABC – PH اسیدی = بافت متوسط تا بسیار ضعیف = نفوذ پذیری بسیار ضعیف

ب)- روند تکامل خاک بر اساس موارد مادری قلیائی ( آهک آهک مارنی مارن = آهک دولومیتی- ماسه سنگ آهکی مارن آهکی مارن سلیتی) آهک رکن اصلی را تشکیل میدهد.

1- خاک آهکی 2- تکامل نیافته راندزین 3- قهوره ای جنگلی با PH قلیائی  4- قهوه ای شسته شده با افق کلسیک 5- قهوه ای پسدوگلی


خصوصیات پروفیلی تیپهای نامبرده بالا به شرح زیر میباشد: 

1-  خاک آهکی حداکثر عمق cm 25 20 دارای بیرون زدگی و دیواره سنگی زیاد تیپ پروفیلی PH –ACخاک قلیائی بافت متوسط نفوذ پذیری آب خوب

2-  تکامل نیافته راندزین  - حداکثر عمق cm 55-50  دارای بیرون زدگی سنگی تیپ پروفیلی  C (B)A =PH خاک قلیائی = بافت متوسط تا کمی سنگین = نفوذ پذیری آب خوب .

3-  قهوه ای جنگل با PH قلیائی حداکثر عمق cm 80 75  بیرون زدگی سنگی کم = تیپ پروفیلی PH =ABC بافت کمی سنگین تفوذ پذیری آب متوسط .

4-  قهوه ای شسته شده با افق کلسیک حداکثر cm 110- بدون بیرون زدگی سنگی تیپ پروفیلی PH=ABC اسیدی با قلیائی شدید بافت کمی سنگین تا بسیار سنگین = نفوذ پذیری آب متوسط تا ضعیف .

5-  قهوه ای پسدوگلی = عمق بیش از یک متر بدون بیرون زدگی سنگی = تیپ پروفیلی PH =ABC اسیدی تا خنثی = بافت کمی سنگی تا بسیار سنگین = نفوذ پذیری آب بسیار ضعیف

ب)- تقسیم بندی تیپهای خاک بر اساس شیب منطقه : 

در این تقسیم بندی از شیب منطقه با توجه به طبقات مختلف آن ( زیاد متوسط کم ) خاکها بر اساس عمق تقسیم بندی میشود که شامل تیپهای خاکهای کم عمق نسبتاً عمیق عمیق میباشند.

 

 | 
نام و نام خانوادگی :  
پست الکترونیک :  
متن پیام :